Francuski magazyn Who is Who przeprowadził ciekawy wywiad z Henri-Jacques’em Citroënem, wnukiem André Citroëna, z okazji 70. rocznicy powstania kultowej Citroëna DS. W rozmowie opowiada on o genezie modelu, jego technicznych innowacjach, wyjątkowej roli w historii Francji oraz o staraniach, by jego dziadek został upamiętniony w paryski Panteonie.
W 2025 roku Francja świętuje 70 lat DS. Jakie wydarzenia były najważniejsze w ramach tej wyjątkowej rocznicy?
Henri J. Citroën: „Jaka marka może świętować rocznicę jednego modelu przez cały rok? Tylko Citroën! Od salonu Rétromobile w Paryżu w lutym aż po Epoqu’Auto w Lyonie w listopadzie wszystkie imprezy poświęcone klasykom motoryzacji obchodziły 70-lecie DS. Wielkie spotkanie pasjonatów Citroëna, CitroDays nad jeziorem Der w Szampanii, zgromadziło około 15 000 odwiedzających. Punktem kulminacyjnym był jubileusz DS organizowany 18 i 19 października w parku André-Citroëna, gdzie zgłoszono 240 egzemplarzy DS.”
Jak wyglądał przejazd 240 sztuk Citroenów DS przez Paryż?
„19 października północna część Avenue Foch została nam udostępniona przez prefekturę policji na kilka godzin. Widok ogromnej alei wypełnionej DS na długości 800 metrów był niezwykły. Parada ulicami Paryża, eskortowana przez prezydencką Gwardię Republikańską, była niezapomniana. Przechodnie bili brawo, robili zdjęcia, uśmiechali się. Kolumna 240 samochodów ciągnęła się na około dwa kilometry.”
Kiedy powstał projekt DS?
„Już w 1938 roku firma Citroën poleciła inżynierowi André Lefèbvre oraz styliście Flaminio Bertoniemu stworzenie samochodu ‘szybszego, wygodniejszego i lżejszego niż Traction Avant’, dodając, że wolno im wszystko: ‘Badajcie wszystko, nawet jeśli wydaje się to nierozsądne’. Kod projektu brzmiał ‘Voiture de Grande Diffusion’. Wewnątrz firmy mówiono o ‘samochodzie D’. Podczas poszukiwania nazwy ktoś zaproponował ‘DS’, nawiązując do słowa ‘bogini’. Model ID był grą słów związanych z ‘ideą’.”
Dlaczego pana zdaniem bogini stała się francuskim prestiżowym samochodem?
„Ten niemal futurystyczny samochód, produkowany w wielu odmianach, bardzo szybko się wyróżnił: spektakularny, przestronny, komfortowy, jedyny w swoim rodzaju, nigdy nie skopiowany. Od 1955 roku stał się samochodem wszystkich oficjalnych orszaków Republiki Francuskiej. Eseista Roland Barthes uznał go za ‘najwyższe dzieło swojej epoki, stworzone z pasją przez nieznanych artystów i używane – jeśli nie dosłownie, to jako obraz – przez całe społeczeństwo, które zawłaszczyło go jako obiekt czysto magiczny’.”
Jakie są techniczne i stylistyczne atuty DS?
„Wygląd jest niezwykły. Opływowa sylwetka, artystycznie dopracowane detale – wszystko przypomina dzieło sztuki. Prowadzenie jest wyjątkowe dzięki słynnemu rewolucyjnemu zawieszeniu hydraulicznemu oraz nietypowemu ustawieniu kół: przednie koła są rozstawione o około 20 cm szerzej niż tylne. To właśnie dzięki temu zawieszeniu samochód mógł jechać na trzech kołach przy przebitej oponie, co uratowało życie de Gaulle’owi i jego żonie podczas zamachu w Petit-Clamart w 1962 roku.”
Dlaczego DS stała się tak mocno kojarzona z generałem de Gaulle’em?
„Generał de Gaulle był przekonanym miłośnikiem Citroëna. DS był jedynym samochodem, który uznawał. Teoretyczną konkurencją było ‘Versailles’ (produkowana przez Ford France, a później Simcę), ale ona mu się nie podobała i nic nie symbolizowała. DS był za to wyrazem kreatywnej Francji. Od 1955 do 1975 roku pozostawała samochodem prezydenckim, przed, w trakcie i po kadencji de Gaulle’a.”
Jakie modele Citroëna następowały po DS?
„W 1975 roku DS został zastąpiona przez CX, który przez piętnaście lat sprzedawał się bardzo dobrze i również stał się samochodem prezydenckim. Superba SM, produkowana w latach 1970–1975, była skierowana do innej, bardziej sportowej klienteli, ale mocno ucierpiała na skutek gwałtownego wzrostu cen paliwa po kryzysie 1973 roku. W 1989 roku pojawiła się XM – jej sukces był umiarkowany. W 2005 roku zaprezentowano wspaniałą C6, z pewnym opóźnieniem, bo PSA wcześniej postawiło na promocję Peugeot.”
Dlaczego DS pozostała w pamięci zbiorowej?
„Bo to matka wszystkich samochodów! Jeden z użytkowników LinkedIn napisał znakomitą uwagę: ‘Boska DS narodziła się ze spotkania natchnionych twórców i duszy narodu’. Podczas ostatniego Rétromobile w Paryżu ‘Le Figaro’ opisywało 70-lecie DS tytułem: ‘Od salonu samochodowego 1955, przez Fantomasa i de Gaulle’a – Citroën DS symbolem Francji, która odważa się marzyć’. I symbolem Francji, która wygrywa.”
Jako wnuk André Citroëna walczy Pan o jego upamiętnienie w Panteonie. Na jakim etapie jest ta inicjatywa?
„Wraz z komitetem 99 osobistości faktycznie zasugerowałem prezydentowi Republiki, aby wprowadzić André Citroëna do Panteonu. Byłby pierwszym przemysłowcem i pierwszym przedsiębiorcą uhonorowanym w ten sposób. To byłby silny, inspirujący sygnał na przyszłość. André Citroën, syn holenderskiego ojca i polskiej matki, został Francuzem w wieku osiemnastu lat, aby wstąpić do École Polytechnique. W obecnym kontekście reindustrializacji, wzmocnienia roli kobiet, budowania spójności społecznej i konieczności bycia technologiczną awangardą, André Citroën zasłużył na to, aby spocząć w Panteonie.”
źródło: Who is Who France
