Koło stoi pionowo w przezroczystym pudle. Kilka kawałków dalej widać okrągły otwór na reflektor. Tak na wyspie Seguin pod Paryżem wygląda dziś drewniana makieta Renault, którą w 1968 roku rzeźbiarz Arman pociął na 34 części.
Fabryczni inżynierowie wykonali makietę w skali 1:1. Na wystawie „Moteur Imaginaire” w centrum sztuki Le Large jej fragmenty zajmują niski podest. Miejscami wzrok sam łączy dwa sąsiednie kawałki w znajomą krzywiznę karoserii. Tam jednak, gdzie przeszła piła, widać słoje i grubość drewna użytego do uformowania nadwozia. Pudła można ustawiać w różnych układach. Według katalogu artysty cała kompozycja mierzy pięć metrów długości i metr sześćdziesiąt szerokości.
Renault 10, Dauphine czy Renault 8?

W październikowej relacji z wyspy Seguin opisaliśmy Renault 12 z bagażami piętrzącymi się na dachu. Wspomniała też o pociętej drewnianej „dziesiątce”. Tymczasem w archiwum paryskiego Centre Pompidou, w opisie przygotowanym na retrospektywę Armana w 2010 roku, przy tej samej rzeźbie widnieje Dauphine. Trzecia nazwa pojawia się w opracowaniu muzeum sztuki nowoczesnej w Saint-Étienne. Pod ilustracją również wpisano Dauphine, ale w tekście obok czytamy, że drewniane elementy miały służyć jako wzornik do Renault 8. Który opis przyjąć? Najbliżej źródła prowadzi numer pracy. W katalogu pracowni Armana można odnaleźć ją pod nazwą „Accumulation Renault n° 151”. Przy tym wpisie podano rok powstania, liczbę fragmentów, materiał przezroczystych osłon i wprost nazwano samochód. Według pracowni artysty było to Renault 10.
Najpierw były blachy z Renault 4
Rok przed pocięciem makiety Arman szukał materiału na wystawę światową w Montrealu. Jak opisuje badaczka Françoise Theillou, próbował pozyskać części od amerykańskiego producenta samochodów. Ostatecznie pomógł mu Claude-Louis Renard z Renault. Artysta dostał fabryczne boki nadwozi popularnej „czwórki”. Arman zespawał je w spiralę. Na zdjęciu gotowej rzeźby można prześledzić jej skręt po samych otworach drzwiowych. Każdy kolejny bok ma identyczny kształt, ale jest nieco obrócony względem poprzedniego. Dla twórcy, który dotychczas pracował z przedmiotami zużytymi lub wyrzuconymi, fabryka miała szczególną zaletę. Mógł dostać całą serię nowych, jednakowych elementów. Później sięgnął także po kolektory wydechowe. W 1972 roku ułożył z nich kompozycję na drewnianej płycie o boku dwóch metrów.
W 1967 roku Renard, przy poparciu ówczesnego szefa Renault Pierre’a Dreyfusa, uruchomił program „Recherche, Art et Industrie”. Catherine Gros, która w grupie odpowiada za dziedzictwo, sztukę i mecenat, zwraca uwagę na praktyczny szczegół tej współpracy. Artyści dostawali dostęp do maszyn i mogli pracować z ludźmi, którzy na co dzień się nimi posługiwali.
Ostatnia „piątka” z wyspy Seguin
Dla Fabrice’a Cambolive’a, dzisiejszego szefa marki Renault, wyspa to także wspomnienie początku kariery. W rozmowie opublikowanej 20 listopada opowiada, że zaczynał pracę przy Quai du Point-du-Jour w 1992 roku, gdy zakład na Sekwanie kończył produkcję. Stowarzyszenie dawnych pracowników fabryki odnotowało nawet godzinę. Ostatni samochód zjechał z linii 27 marca o 14.30. Było to Renault Supercinq. Po latach Cambolive przywołuje elektryczne Renault 5 jako przykład tego, ile swobody mają projektanci, gdy kierowcy wciąż pamiętają kształty pierwowzoru.
Wystawę „Moteur Imaginaire” w Boulogne-Billancourt można zwiedzać do 7 marca 2027 roku. Kuratorka Cecilia Alemani zgromadziła 120 prac, w tym 50 z kolekcji Renault. Specjalnie na wystawę zamówiono 17 nowych dzieł.
Pod koniec 2027 roku Renault planuje otworzyć muzeum we Flins, które połączy kolekcję sztuki, historyczne samochody i firmowe archiwa. To zakład, z którego od 1952 roku wyjechało blisko 18 milionów aut, od Dauphine po elektryczne ZOE. Artyści już się tam zadomowili – od czerwca 2025 roku mają pracownie w dawnej lakierni samochodowej.
Źródło: Renault, fot Accumulation Renault







