Peugeot Type 3 miał zaledwie 2,5 KM, cztery miejsca i zapłon wymagający podgrzewania palnikami. W 1891 roku ruszył na trasę wyścigu kolarskiego Paryż-Brest-Paryż, a cała wyprawa zamknęła się dystansem około 2.500 km. Z okazji 135-lecia modelu marka przypomina historię, w której paliwo chłodzono świeżą trawą.
Armand Peugeot chciał pokazać, że samochód potrafi pokonywać duże odległości o własnych siłach. Wybrał wydarzenie, podczas którego nowy wynalazek mogło zobaczyć wielu widzów, a jego przejazd dało się kontrolować. Type 3 miał towarzyszyć kolarzom i dowieść przydatności napędu benzynowego. Dzisiaj ten model jest zabytkiem z najwcześniejszego okresu automobilizmu. Przypominaliśmy go także w naszej relacji z wystawy Rétromobile 2023 w Paryżu, gdzie można było zobaczyć, jak wyglądały początki samochodów spod znaku lwa.
Cztery miejsca i zaledwie 2,5 KM
Wprowadzony we Francji w 1891 roku Type 3 mieścił cztery osoby na dwóch kanapach ustawionych naprzeciwko siebie. Stąd określenie Vis-à-Vis. Z narzędziami, bagażem oraz pełnymi zbiornikami benzyny i wody samochód ważył około 500 kg. Tyle musiała poruszyć jednostka o mocy 2,5 KM.
Napęd zapewniał dwucylindrowy silnik w układzie V. Kierowca miał do dyspozycji cztery biegi do przodu i jeden wsteczny, natomiast zapłon realizowano za pomocą rozżarzonych rurek podgrzewanych palnikami. Zresztą ta właśnie kłopotliwa obsługa tego układu stała się jednym z głównych wyzwań wyprawy. Sprawność samochodu zależała między innymi od dopływu benzyny do palników oraz stanu ich knotów. Powodzenie podróży zależało zatem także od osprzętu, który trzeba było stale doglądać.
Najpierw 460 km do Paryża
Prowadzenie auta powierzono inżynierowi Louisowi Rigoulotowi, któremu towarzyszył mechanik Auguste Doriot. Zanim pojawili się na trasie imprezy, musieli dojechać z fabryki w Valentigney do Paryża. Ten pierwszy odcinek liczył około 460 km i szybko ujawnił słabości konstrukcji.
Knoty palników pokrywały się nagarem, a paliwo dopływało do nich pod zbyt małym ciśnieniem. Główny zbiornik znajdował się zbyt nisko. Według relacji opublikowanej przez L’Aventure Peugeot dotarcie do Paryża zajęło załodze cztery dni. Podróż stała się więc zarazem próbą drogową i okazją do poznania samochodu przed znacznie dłuższym zadaniem. Na miejscu Type 3 przeszedł dokładny przegląd. Rigoulot i Doriot mogli przygotować się do jazdy, podczas której sama znajomość mechaniki miała okazać się równie ważna jak zapasy benzyny.
Benzyna co 100 km, a na zbiorniku świeża trawa
Sama trasa Paryż–Brest–Paryż liczyła około 1.200 km. Załoga zawczasu zorganizowała zapasy paliwa rozmieszczone co mniej więcej 100 km. To istotne rozróżnienie: podawane przez Peugeota około 2.500 km dotyczy całej wyprawy, obejmującej także dojazd i powrót do fabryki.
Podczas jazdy obaj zauważyli, że samochód lepiej pracuje w chłodzie poranka i wieczoru niż w środku słonecznego dnia. Rozwiązanie znaleźli dosłownie przy drodze: przykryli zbiornik kępami świeżej trawy, aby ograniczyć jego nagrzewanie. Historyczna relacja opisuje, że benzyna lepiej docierała wtedy do palników, a knoty dłużej zachowywały sprawność. Ten prosty zabieg miał więc konkretny cel techniczny. Wyprawa wymagała ciągłego obserwowania pracy mechanizmu i reagowania na warunki, które zmieniały się wraz z pogodą i ukształtowaniem drogi.
20 km/h na płaskim, pod górę niemal tempo spaceru
Na równym, gładkim podłożu Peugeot osiągał około 20 km/h. Pod górę trzeba było często włączać pierwszy bieg, a prędkość spadała do około 4 km/h. Pierwszego dnia załoga pokonała 200 km. Przy takich osiągach był to poważny dzienny dystans.
Przejazd miał również trudniejszy moment,, w miejscowości Le Ponthou doszło do poważnej awarii mechanizmu różnicowego. Naprawa zatrzymała samochód na około dobę i wymagała wykorzystania prostych narzędzi miejscowego kowala.
Około 2.500 km wyprawy i tylko 64 wyprodukowane samochody
Po powrocie do Valentigney załoga podsumowała całą podróż na około 2.500 km, ze średnią prędkością 14,7 km/h. Zwycięzca wyścigu kolarskiego, Terront, osiągnął średnio 16,9 km/h. To średnie z różnych dystansów: dla samochodu z całej wyprawy, dla kolarza z samego wyścigu.
Peugeot produkował Type 3 do 1894 roku i zbudował 64 egzemplarze. Model zapisał się również w historii Brazylii: marka przypomina go jako pierwszy samochód Peugeota, który dotarł do tego kraju, a jego losy łączy z rodziną Santos-Dumontów. O motoryzacyjnych początkach późniejszego pioniera lotnictwa pisaliśmy w artykule o Albercie Santosie-Dumoncie i jego pierwszym Peugeocie.
Źródło: Peugeot






