Katowice dołączyły do miast ze Strefą Czystego Transportu. Od 29 czerwca 2026 r. w części śródmieścia obowiązują nowe zasady wjazdu dla samochodów. Właściciele aut z Katowic i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii dostali bardzo szerokie wyłączenia.
Strefa Czystego Transportu w Katowicach właśnie zaczęła działać. Zgodnie z informacjami miasta obejmuje część śródmieścia i ma ograniczać wjazd najstarszych oraz najbardziej emisyjnych pojazdów. Formalnie chodzi o poprawę jakości powietrza, ograniczenie emisji z transportu i ochronę zdrowia mieszkańców. Katowice podają, że SCT funkcjonuje od 29 czerwca 2026 r. Podstawą prawną jest uchwała Rady Miasta Katowice nr XXVII/505/26 z 27 kwietnia 2026 r. w sprawie ustanowienia na terenie miasta Strefy Czystego Transportu. Akt został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego 4 maja 2026 r.
Gdzie obowiązuje SCT w Katowicach?
Strefa obejmuje wybrany obszar w ścisłym centrum. Granicę wyznaczają m.in. fragmenty ulic: ks. Piotra Skargi, Moniuszki, Pańki, Dudy-Gracza, Warszawskiej, Francuskiej, Mariackiej Tylnej, Dworcowej i Słowackiego. Miasto podkreśla, że ulice wyznaczające granicę znajdują się poza strefą, a z obszaru SCT wyłączono także ul. ks. Stanisława Maślińskiego, która stanowi dojazd do szpitala. Oznacza to więc wprowadzenie ograniczeń na wybranym fragmencie śródmieścia. Kierowcy pojazdów niespełniających wymagań mają korzystać z tras alternatywnych poza obszarem SCT.
Kto może wjechać bez obaw?
Największy wyjątek dotyczy mieszkańców Katowic oraz pozostałych gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Jeżeli posiadali samochód przed ustanowieniem strefy, mogą nim dalej poruszać się po katowickiej SCT tak długo, jak pojazd przechodzi badania techniczne. To bardzo istotne, bo oznacza, że wielu obecnych właścicieli starszych samochodów nie musi od razu wymieniać auta. Wyłączenia obejmują również m.in. motocykle, pojazdy specjalne, autobusy realizujące przewozy w publicznym transporcie zbiorowym, pojazdy zabytkowe i historyczne oraz pojazdy wykorzystywane przy wydarzeniach wymagających szczególnego korzystania z drogi.
Jakie normy muszą spełniać auta?
Dla pojazdów, które nie korzystają z wyłączeń, zasady są rozpisane etapami. Od 29 czerwca 2026 r. do 30 czerwca 2029 r. w przypadku aut mieszkańców Katowic wymogi wynoszą: benzyna co najmniej Euro 3 albo rocznik 2000 lub nowszy, diesel co najmniej Euro 4 albo rocznik 2005 lub nowszy. Od 1 lipca 2029 r. wymagania dla benzyny pozostają na poziomie Euro 3 lub rocznika 2000, natomiast dla diesli rosną do Euro 5 albo rocznika 2009. Dla samochodów innych niż pojazdy mieszkańców Katowic, w okresie od 29 czerwca 2026 r. do 31 grudnia 2033 r. wymagane są: benzyna Euro 3 albo rocznik 2000 lub nowszy oraz diesel Euro 5 albo rocznik 2009 lub nowszy. Od 1 stycznia 2034 r. wymagania zostaną zaostrzone: benzyna Euro 4 lub rocznik 2005+, diesel Euro 6 lub rocznik 2014+.
Największy problem będą mieli właściciele starszych diesli spoza Katowic i GZM, szczególnie tych sprzed 2009 roku.
Nie trzeba naklejki i nie będzie opłat za wjazd
Katowice nie wprowadzają obowiązku posiadania specjalnej naklejki ani zezwoleń. Miasto informuje też, że nie planuje pobierać opłat za wjazd do SCT. Normę Euro można sprawdzić przez usługę państwową, a identyfikacja pojazdów ma odbywać się na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów. Kontrolę mają prowadzić uprawnione służby, m.in. Policja i Straż Miejska. Według miejskich odpowiedzi dla mieszkańców funkcjonariusze będą sprawdzać pojazdy przy użyciu danych z CEP. Za złamanie przepisów grozi kara do 500 zł.
Dlaczego Katowice wprowadziły SCT?
Miasto tłumaczy, że powodem było przekroczenie średniorocznego poziomu dopuszczalnego dwutlenku azotu, stwierdzone wcześniej na stacji pomiarowej GIOŚ przy autostradzie A4. Katowice podkreślają jednocześnie, że stacja została później przeniesiona na ul. Dudy-Gracza, a pomiary za 2025 r. w nowej lokalizacji nie wykazały przekroczeń i wynosiły około 25 µg/m³, czyli ok. 35 proc. poniżej dopuszczalnego poziomu. Mimo to, jak podaje urząd, stanowisko Komisji Europejskiej i Ministerstwa Klimatu i Środowiska było jednoznaczne: strefa w Katowicach musi zostać wprowadzona.
