Nowy system zacznie działać 4. września 2026 roku, a nowe regulacje obejmą początkujących kierowców niezależnie od wieku. Czterdziestolatek, który po raz pierwszy uzyska prawo jazdy kategorii B, będzie podlegał tym samym podstawowym zasadom co osiemnastolatek: okresowi próbnemu, limitowi 0,0 promila i surowszym konsekwencjom najpoważniejszych wykroczeń.

Ustawa z 17 października 2025 roku weszła zasadniczo w życie 3 marca 2026 roku i od tego dnia w Polsce można uzyskać prawo jazdy kategorii B po ukończeniu 17 lat, a kierowcy zaczęli podlegać również innym elementom reformy. Przepisy rozdziału dotyczącego okresu próbnego miały być jednak stosowane dopiero po upływie kolejnych sześciu miesięcy i po przygotowaniu Centralnej Ewidencji Kierowców. Minister cyfryzacji wydał w czerwcu 2026 roku komunikat określający termin uruchomienia odpowiednich rozwiązań technicznych. System ma ruszyć 4 września 2026 roku. Taką datę podaje także Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji.

Okres próbny nie jest powiązany wyłącznie z wiekiem kierowcy. Podstawowym kryterium jest uzyskanie prawa jazdy kategorii B po raz pierwszy. W przypadku osoby, która ukończyła 18 lat, okres próbny będzie trwał dwa lata. Dotyczy to zarówno osiemnastolatka, jak i osoby znacznie starszej, która wcześniej nie miała prawa jazdy kategorii B. Dla osoby, która uzyskała kategorię B po ukończeniu 17 lat, ale przed osiemnastymi urodzinami, okres próbny wyniesie trzy lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Jeżeli siedemnastolatek dostanie prawo jazdy tuż po urodzinach, pozostanie pod specjalnym nadzorem niemal przez pełne trzy lata. Okres będzie liczony od dnia wydania dokumentu. W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy termin zacznie biec od chwili uzyskania uprawnienia widocznego w systemie.

Okres próbny może trwać nawet prawie pięć lat

Popełnienie dwóch wskazanych w ustawie poważnych wykroczeń może skutkować przedłużeniem okresu próbnego o kolejne dwa lata. W przypadku dorosłego kierowcy oznacza to możliwość pozostawania na próbie przez łącznie cztery lata. Siedemnastolatek, którego podstawowy okres próbny trwa do dwudziestych urodzin, może w skrajnym przypadku pozostawać w tym reżimie niemal przez pięć lat. Co więcej, ustawa przewiduje również uzupełniający okres próbny. Może on zostać nałożony wtedy, gdy wykroczenia popełniono w okresie próbnym, ale przynajmniej jedno z prawomocnych rozstrzygnięć zapadło już po jego zakończeniu. Kierowca nie uniknie więc konsekwencji tylko dlatego, że postępowanie sądowe lub administracyjne trwało długo.

0,0 promila naprawdę oznacza zero

W okresie próbnym kierowcę będzie obowiązywał limit wynoszący dokładnie 0,0 promila alkoholu we krwi oraz 0,0 mg alkoholu w jednym decymetrze sześciennym wydychanego powietrza. Analogicznie ustawa wskazuje 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu. To o wiele bardziej restrykcyjna regulacja niż ogólne przepisy obowiązujące doświadczonych kierowców, początkująca osoba nie powinna więc zakładać, że niewielka ilość alkoholu wypita kilka godzin wcześniej mieści się w dopuszczalnym limicie. W okresie próbnym jedyną zasadą będzie prowadzenie samochodu wyłącznie przy całkowitej trzeźwości. Najpoważniejsza konsekwencja: cofnięcie uprawnień.

Początkujący kierowcy będą musieli przechodzić dodatkowe szkolenie, ale nie będzie automatycznym obowiązkiem każdej osoby, która otrzyma prawo jazdy. Obowiązek pojawi się dopiero wtedy, gdy kierowca w okresie próbnym przekroczy liczbę 12 punktów karnych. Po przekroczeniu limitu kierowca będzie musiał ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. Informacja zostanie przekazana staroście, a użytkownik aplikacji mObywatel powinien otrzymać odpowiednie powiadomienie z Centralnej Ewidencji Kierowców.

Szkolenie będzie prowadzone przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy. Ma potrwać 1 godzinę i obejmować ćwiczenia pokazujące skutki nadmiernej lub niedostosowanej do warunków prędkości oraz zasady jazdy defensywnej. Ustawa określa maksymalną opłatę na poziomie 500 zł. Kierowca powinien ukończyć takie szkolenie przed upływem 12 miesięcy od naruszenia, które spowodowało przekroczenie limitu. Jeżeli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po ponad dziewięciu miesiącach, termin wyniesie trzy miesiące od jego uprawomocnienia.

Brak ukończenia szkolenia w terminie może skutkować zatrzymaniem prawa jazdy.

Dwa wykroczenia wydłużą próbę, trzy odbierają uprawnienia

Dwa wskazane w ustawie wykroczenia to przedłużenie okresu próbnego albo nałożenie dwuletniego okresu uzupełniającego. Trzy takie wykroczenia to możliwość cofnięcia uprawnień przez starostę. Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w okresie próbnym to podstawa cofnięcia uprawnień. Z kolei przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku od wydania pierwszego prawa jazdy równa się cofnięcie uprawnień. I na koniec: naruszenie zakazu 0,0 promila lub szczególnych ograniczeń dla niepełnoletnich to również może prowadzić do cofnięcia uprawnień.

Siedemnastolatek będzie pod podwójnym nadzorem

Osoba, która uzyskała prawo jazdy po ukończeniu 17 lat, ale przed osiemnastymi urodzinami, przez pierwsze sześć miesięcy będzie mogła prowadzić samochód wyłącznie z odpowiednim pasażerem siedzącym z przodu. Obowiązek wygaśnie wcześniej, jeżeli kierowca ukończy 18 lat. Opiekun musi mieć co najmniej 25 lat, posiadać kategorię B nieprzerwanie od minimum pięciu lat, nie może podlegać zakazowi prowadzenia pojazdów ani mieć takiego zakazu w ciągu ostatnich pięciu lat. Musi być również trzeźwy. Do ukończenia 18 lat uprawnienie siedemnastolatka będzie ważne wyłącznie w Polsce. Młody kierowca nie będzie mógł wyjechać samodzielnie samochodem na zagraniczne wakacje, nawet do innego państwa Unii Europejskiej.

W okresie próbnym kierowca, który nie ukończył 18 lat, nie będzie mógł przewozić niepełnoletnich pasażerów bez obecności dorosłego spełniającego ustawowe wymagania. Ograniczenie może działać także po zakończeniu pierwszych sześciu miesięcy obowiązkowej jazdy z opiekunem, jeżeli kierowca nadal nie osiągnął pełnoletności. Niepełnoletnia osoba nie będzie mogła wykonywać transportu drogowego rzeczy, pracować jako kierowca taksówki ani realizować przewozów okazjonalnych. W praktyce zamyka to możliwość zarobkowej jazdy samochodem do ukończenia 18 lat.

źródła:

Opracowanie: redakcja Francuskie.pl