Michelin kojarzy się z doskonałej jakości oponami, innowacjami i przemysłową potęgą Francji. Tymczasem firma, która przez dekady budowała pozycję światowego lidera, sama znalazła się o krok od finansowej katastrofy. Ogromne straty, niebezpieczne zadłużenie i trudności z unowocześnieniem zarządzania zagroziły jej przyszłości. Kulisy tych wydarzeń opisują teraz dwaj byli menedżerowie w książce „Michelin, une histoire secrète”.
Éric Bourdais de Charbonnière i Michel Rollier uczestniczyli w ratowaniu oraz przebudowie przedsiębiorstwa. Ich opowieść obejmuje około trzech dekad trudnych decyzji, zmian organizacyjnych i odbudowy pozycji grupy. To perspektywa ludzi, którzy poznali kryzys od środka i musieli zmierzyć się z jego skutkami.
Dzieje Michelin, sięgające 1889 roku, są mocno splecione z rozwojem francuskiej motoryzacji. Demontowalna opona, przewodniki turystyczne, drogowe oznakowanie, pojazdy szynowe Micheline czy opona radialna pokazują, jak szeroko firma wpływała na sposób podróżowania. Przez lata budowała reputację przedsiębiorstwa, które potrafiło dostrzegać potrzeby kierowców i przekładać je na nowe rozwiązania. Dla miłośników francuskich samochodów szczególne znaczenie ma również Citroën. Michelin przejął kontrolę nad producentem po jego kryzysie finansowym pod koniec 1934 roku. W okresie zarządzania marką przez ludzi związanych z Michelin rozwijano projekt TPV, z którego wyrósł późniejszy 2CV. O tych powiązaniach pisaliśmy szerzej w historii powstania Citroëna 2CV.
Firma pomagająca ocalić jednego z najważniejszych francuskich producentów samochodów sama musiała więc później przejść trudną odbudowę. Jej wielkość, dorobek techniczny i rozpoznawalność nie zapewniały odporności na problemy finansowe. Szczególnie trudny był rok 1982 oraz kolejny głęboki kryzys na przełomie 1990 i 1991 roku. Michelin mierzył się z ogromnymi stratami i wysokim zadłużeniem. Sytuację komplikowała organizacja oparta w dużym stopniu na osobistych decyzjach oraz intuicji charyzmatycznego François Michelina. Model, który przez lata pomagał przedsiębiorstwu odnosić sukcesy, z czasem utrudniał jego dostosowanie do nowych warunków. Autorzy opisują właśnie to napięcie: przywiązanie do sprawdzonych zasad i konieczność zmian w firmie prowadzącej coraz większą działalność międzynarodową. Odbudowa wymagała ingerencji w sposób zarządzania całym koncernem.
Éric Bourdais de Charbonnière został dyrektorem finansowym Michelin w 1990 roku. Poznał rozmiary kryzysu i alarmował o zagrożeniach. Później pełnił kolejne funkcje we władzach grupy, w tym funkcję przewodniczącego rady nadzorczej. Michel Rollier przejął kierowanie finansami w 1996 roku, a po śmierci Édouarda Michelina w 2006 roku stanął na czele przedsiębiorstwa. Ich wspólna relacja obejmuje także nieufność François Michelina wobec autorów, trudne kontakty z jedną z francuskich instytucji bankowych oraz presję medialną. Te wątki pozwalają spojrzeć na ratowanie dużej firmy jako na proces zależny również od relacji między ludźmi, zaufania i gotowości do podejmowania niepopularnych decyzji.
Ważną częścią opowieści jest przekazywanie odpowiedzialności przez François Michelina jego synowi Édouardowi. Sukcesja w przedsiębiorstwie tak mocno związanym z rodziną założycieli dotyczyła zarówno kierownictwa, jak i kultury zarządzania budowanej przez dziesięciolecia. Tragiczna śmierć Édouarda Michelina w 2006 roku postawiła grupę przed kolejnym wyzwaniem. Książka podejmuje temat konsekwencji tej straty oraz stopniowego odchodzenia od zarządzania skoncentrowanego wokół rodziny Michelin. Pokazuje, jak firma poszukiwała ciągłości działania mimo zmian na najwyższych stanowiskach.
Przemiana przedsiębiorstwa przyniosła wymierne rezultaty. Według oficjalnych danych Michelin w 2010 roku osiągnął około 17,9 mld euro przychodów, 1,695 mld euro zysku operacyjnego oraz marżę operacyjną wynoszącą 9,5%. Zysk netto sięgnął 1,049 mld euro. Były to mocne wyniki firmy, która wcześniej przechodziła tak głębokie turbulencje. Autorzy podkreślają również wkład Jean-Dominique’a Senarda, który dołączył do Michelin w 2005 roku jako dyrektor finansowy, a następnie kierował grupą. Senard napisał przedmowę do książki, zwracając uwagę na zdolność przedsiębiorstwa do przetrwania i odbudowy.
Książka ukazała się 4 czerwca 2026 roku nakładem wydawnictwa Le Cherche Midi. Francuskie wydanie kosztuje 19,50 euro.
