Honorowi dawcy krwi mogą parkować za darmo. Wszystko zależy od miasta

Oddawanie krwi może dawać kierowcy dodatkowy przywilej w postaci bezpłatnego parkowania. Wszystko zależy jednak od uchwały obowiązującej w konkretnej gminie lub mieście. Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło, że obowiązujące przepisy pozwalają samorządom przyznawać honorowym i zasłużonym honorowym dawcom krwi zerową stawkę za postój w strefie płatnego parkowania. Rząd nie przygotowuje obecnie jednego systemu dla całego kraju. W efekcie dawca może parkować bez opłat w swoim mieście, a po przejechaniu kilkudziesięciu kilometrów podlegać zwykłemu cennikowi.

Sama legitymacja dawcy krwi nie wystarczy

Legitymacja Honorowego Dawcy Krwi nie daje automatycznie prawa do bezpłatnego postoju w każdej strefie. Miasto musi wcześniej wprowadzić odpowiednią zerową stawkę i określić procedurę wydania abonamentu, karty lub identyfikatora. Samorządy stosują bardzo różne kryteria. Część miast obejmuje ulgą wyłącznie osoby posiadające najwyższe odznaczenia. Inne wymagają zameldowania, zamieszkania lub rozliczania podatku dochodowego na terenie gminy. Uprawnienie bywa przypisane do jednego konkretnego samochodu. Kierowca musi wtedy podać numer rejestracyjny, przedstawić dowód rejestracyjny oraz dokumenty potwierdzające oddaną ilość krwi. Okres ważności także zależy od lokalnego regulaminu. Identyfikator może obowiązywać przez rok, dwa lata albo wymagać corocznego przedłużenia.

Miasto może wprowadzić zerową stawkę

Podstawą jest ustawa o drogach publicznych. Rada gminy lub rada miasta, ustalając zasady działania strefy płatnego parkowania, może wprowadzać abonamenty, opłaty zryczałtowane oraz zerowe stawki dla niektórych użytkowników drogi. Przepisy nie zawierają zamkniętej listy osób, które mogą uzyskać taki przywilej. Samorząd może więc uwzględnić honorowych dawców krwi, mieszkańców strefy, osoby z określonymi uprawnieniami lub inne grupy uzasadnione lokalną polityką. Ministerstwo zwraca przy tym uwagę na cel stref płatnego parkowania. Opłaty mają zwiększać rotację pojazdów i poprawiać dostępność miejsc. Każde kolejne zwolnienie powinno zostać ocenione pod kątem warunków panujących w danym mieście.

Łódź przyjęła bezpłatny abonament na dwa lata

Rada Miejska w Łodzi przyjęła w lipcu 2026 roku uchwałę wprowadzającą bezpłatne parkowanie dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi I stopnia oraz Zasłużonych Dawców Przeszczepu. Uprawnienie ma obejmować jeden wskazany pojazd. Abonament będzie wydawany na dwa lata. Osoba składająca wniosek musi przedstawić odpowiednią legitymację oraz dokument potwierdzający rozliczenie podatku dochodowego w Łodzi za poprzedni rok. Tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia przysługuje kobiecie po oddaniu co najmniej 15 litrów krwi lub odpowiadającej tej objętości ilości jej składników. Dla mężczyzny próg wynosi 18 litrów.

Ostrołęka wydaje kartę „K”

W Ostrołęce bezpłatne parkowanie dla najbardziej zasłużonych krwiodawców funkcjonuje od końca 2023 roku. Kierowca otrzymuje kartę oznaczoną literą „K”, przypisaną do konkretnego numeru rejestracyjnego. Pierwotna uchwała objęła mieszkańców posiadających odznakę „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu”. Odznaczenie to może otrzymać osoba, która oddała co najmniej 20 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników. Karta pozwala na bezpłatny postój na miejscach objętych miejską strefą. Uprawnienie dotyczy jednego pojazdu i wymaga przedstawienia między innymi dokumentu potwierdzającego tytuł dawcy, tożsamość oraz związek z miastem. Ostrołęka pracowała później nad rozszerzeniem zasad dla kobiet posiadających odznakę Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia, uzyskiwaną po oddaniu 15 litrów.

W Radzyniu Podlaskim wystarczy lokalny identyfikator

Radzyń Podlaski wprowadził zerową stawkę dla osób posiadających legitymację Honorowego Dawcy Krwi już w 2022 roku. Kierowca musi uzyskać identyfikator wydawany przez zarządcę drogi i umieścić go w widocznym miejscu za przednią szybą samochodu. Dokument wymaga corocznego odnawiania. Rozwiązanie jest pod względem kryteriów szersze od regulacji obowiązujących w części dużych miast. Lokalna uchwała wskazuje posiadacza legitymacji Honorowego Dawcy Krwi, bez ograniczenia przywileju wyłącznie do pierwszego stopnia odznaki.

Kraków dopiero rozważa ulgę

W Krakowie radni przygotowali projekt dotyczący bezpłatnego parkowania dla zasłużonych dawców krwi i przeszczepów. Projekt przewiduje utworzenie nowej kategorii abonamentu. Propozycja obejmuje osoby posiadające między innymi odznakę Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi I stopnia lub odznakę „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu”. Radni zaproponowali także wymóg rozliczania podatku dochodowego w Krakowie oraz przypisanie abonamentu do jednego samochodu. Na etapie projektu kierowca nie uzyskuje jeszcze prawa do parkowania bez opłat. Konieczne jest przyjęcie odpowiednich zmian przez Radę Miasta Krakowa i ich wejście w życie.

Różne miasta, różne dokumenty

Bezpłatne parkowanie nie oznacza dowolnego postoju

Zerowa stawka zwalnia wyłącznie z obowiązku wniesienia opłaty w strefie. Wszystkie pozostałe przepisy nadal obowiązują. Dawca krwi musi parkować na legalnym miejscu, stosować się do znaków i pozostawić wymaganą przestrzeń dla pieszych. Lokalny abonament nie pozwala zajmować miejsc przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami ani zatrzymywać samochodu tam, gdzie obowiązuje zakaz. Trzeba również sprawdzić, czy uprawnienie obejmuje całą strefę. Niektóre miasta mogą wyłączyć określone parkingi, podstrefy, miejsca objęte odrębnym regulaminem lub parkingi zarządzane przez prywatnego operatora.

Jak sprawdzić swoje uprawnienia?

Kierowca powinien zacząć od strony internetowej urzędu miasta, zarządu dróg lub operatora strefy płatnego parkowania. W regulaminie należy szukać zerowych stawek, abonamentów specjalnych oraz kategorii dotyczących krwiodawców. Sama informacja o istnieniu ulgi to dopiero pierwszy krok. Trzeba poznać wymagany stopień odznaczenia, zasady zamieszkania lub rozliczania podatków, okres ważności dokumentu i sposób wskazania pojazdu. Przed wyjazdem do innego miasta warto ponownie sprawdzić lokalne przepisy. Abonament wydany w jednej gminie zazwyczaj nie obowiązuje w strefie zarządzanej przez inny samorząd.

Źródło: prawo.pl, Ministerstwo Infrastruktury, ustawa o drogach publicznych, Urząd Miasta Łodzi, Rada Miasta Ostrołęki, Urząd Miasta Radzyń Podlaski, Rada Miasta Krakowa, Prawo.pl; opracowanie francuskie.pl.