Po zakończeniu montażu samochodów Citroën przy ulicy Czerniakowskiej 199 działalność motoryzacyjna w dawnych halach wcale nie zamarła. W 1936 roku zarejestrowano pod tym adresem spółkę W. Krzeczkowski i S-ka, która prowadziła warsztaty mechaniczne i karoseryjne, produkowała części dla przemysłu samochodowego oraz lotniczego, a ponadto utrzymywała magazyn części zamiennych do Citroënów. Dokument uzupełnia historię warszawskiej montowni i pokazuje, że francuska marka pozostała obecna na Czerniakowskiej dłużej, niż mogłoby wynikać z samej daty zakończenia produkcji.
Polskie Towarzystwo Samochodów Citroën uruchomiło warszawską montownię na początku 1930 roku. Przy Czerniakowskiej składano przede wszystkim modele C4 i C6, wykorzystując podzespoły sprowadzane z Francji oraz część materiałów pochodzących od polskich dostawców. Więcej o organizacji zakładu pisaliśmy w obszernym materiale poświęconym warszawskiej montowni Citroëna. Montaż samochodów zakończył się około 1934 roku. Przyczynami były skutki kryzysu gospodarczego, niewielki polski rynek oraz rosnąca pozycja Fiata, który otrzymał państwowe wsparcie dla licencyjnej produkcji w Polsce. Nie oznaczało to jednak, że obiekty przy Czerniakowskiej 199 przestały być wykorzystywane przez branżę motoryzacyjną.
Najlepszym dowodem jest wpis B. 10.249, opublikowany 11 lipca 1936 roku w „Monitorze Polskim”. Dotyczył on spółki W. Krzeczkowski i S-ka, utworzonej na podstawie umowy z 13 czerwca i wpisanej do rejestru handlowego Sądu Okręgowego w Warszawie 18 czerwca 1936 roku.
„Prowadzenie warsztatów mechanicznych, karoseryjnych, wytwarzanie części i akcesorji dla przemysłu samochodowego, lotniczego i temu podobnych, jak również prowadzenie składu części zamiennych do samochodów marki »Citroen« oraz wszelkich akcesorji i pomocniczych artykułów” – zapisano w oficjalnym ogłoszeniu.
Zakres działalności wskazuje na przedsiębiorstwo dysponujące poważnym zapleczem technicznym. Firma mogła naprawiać mechanikę samochodów, budować i remontować nadwozia, wytwarzać części oraz prowadzić ich sprzedaż. Szczególnie interesujące jest wymienienie przemysłu lotniczego. Dawna montownia Citroëna miała więc służyć nie tylko obsłudze samochodów, ale także szerzej rozumianej produkcji technicznej.
Informacja |
Dane z rejestru |
|---|---|
Firma |
W. Krzeczkowski i S-ka, sp. z o.o. |
Siedziba |
Warszawa, Czerniakowska 199 |
Data umowy |
13 czerwca 1936 roku |
Data wpisu |
18 czerwca 1936 roku |
Kapitał zakładowy |
13.000 zł |
Reprezentacja |
Dwóch członków zarządu łącznie |
Kapitał zakładowy wynosił 13.000 zł. Była to zatem znacznie mniejsza spółka od utworzonego w 1929 roku Polskiego Towarzystwa Samochodów Citroën, które zaczynało z kapitałem 100.000 zł. Charakter nowego przedsiębiorstwa był jednak inny: koncentrowało się ono na naprawach, produkcji części, budowie nadwozi i handlu. Oficjalny wpis wymienia pięciu członków zarządu: Wacława Krzeczkowskiego, Jerzego Guttmana, Grzegorza Pappa, Maksa Cwajbauma oraz Euzebiusza Dzierlińskiego. Spółkę mogło reprezentować dwóch z nich działających łącznie.
Najbardziej znaną postacią tego grona był Euzebiusz Dzierliński, wcześniej kierownik produkcji i montażu Citroën w Warszawie, który był także zawodnikiem rajdowym. W Rajdzie Polski w 1930 roku zajął drugie miejsce w klasie samochodów popularnych, prowadząc oczywiście Citroëna. W 1939 roku wystartował już Renault Primaquatre i również zajął drugie miejsce w swojej klasie.
Firma Krzeczkowskiego zajmowała się samochodami Lancia, a w drugiej połowie lat 30. przejęła także przedstawicielstwo Renault. Salon sprzedaży tej ostatniej marki działał przy placu Dąbrowskiego 8, natomiast zarząd, warsztaty i magazyn części pozostawały przy Czerniakowskiej 199. O tej działalności pisaliśmy w artykule o historii Renault w Polsce w latach 1930–1939. Firma promowała m.in. modele Celtaquatre, Primaquatre i Juvaquatre. Krzeczkowski i Dzierliński uczestniczyli również w zawodach samochodowych, dzięki czemu sport pełnił funkcję praktycznego narzędzia promocji oferowanych marek.
fot. Archiwum Państwowe w Warszawie, rok 1938, Czerniakowska 199. cyfrowa rekonstrukcja i opracowanie: redakcja
