126 lat po wizycie André Citroëna pojechaliśmy do Głowna, aby zobaczyć miejsce związane z początkiem jego przemysłowej kariery. Nad zalewem Huta Józefów znajduje się dziś skwer założyciela marki, pamiątkowa tablica, jaz i ławki ustawione wśród zieleni. To dopiero początek zmian, ponieważ miasto planuje tu Szlak Tematyczny André Citroëna za ponad 2,26 mln zł.
W Głownie byliśmy 30. sierpnia 2026 roku. Na miejscu nie czeka wielkie muzeum ani przeszklony pawilon wypełniony samochodami. Jest za to coś trudniejszego do odtworzenia: krajobraz, woda oraz przemysłowa historia, której znaczenie można docenić dopiero wtedy, gdy stanie się nad jazem przy ulicy Ludwika Norblina.
Skwer André Citroëna i tablica nad wodą
Skwer André Citroëna otrzymał swoją nazwę na mocy uchwały Rady Miejskiej z 28 września 2022 roku. Powstał na terenie położonym przy ulicy Ludwika Norblina, w sąsiedztwie dawnej fabryki i zalewu Huta Józefów. O decyzji władz Głowna pisaliśmy już na Francuskie.pl, podobnie jak o umieszczonej później na jazie dwujęzycznej tablicy pamiątkowej.
Dzisiaj jest to spokojne miejsce, w którym można usiąść na jednej z ławek i spojrzeć na wodę. Schodząc niżej, w stronę jazu, czuje się na twarzy drobne krople rozbijanej wody. Dochodzi do tego jej świeży zapach i jednostajny szum, który skutecznie odcina od odgłosów ulicy.
Wystarczy na chwilę zamknąć oczy, aby spróbować wyobrazić sobie młodego inżyniera, który ponad sto lat temu przyglądał się pracującym tu mechanizmom. Nie oglądał eksponatu ustawionego za muzealną szybą. Analizował rozwiązanie wykorzystywane w działającym zakładzie przemysłowym i zastanawiał się, jak można je udoskonalić.
Co André Citroën zobaczył w Głownie?
André Citroën przybył do zakładów w Osinach 18 kwietnia 1900 roku. W działającej tu Osińskiej Walcowni Miedzi, Mosiądzu i Drutu zobaczył drewniane koła o uzębieniu daszkowym. Konstrukcja pozwalała ciszej pracować i przenosić znaczne obciążenia. Citroën poznał tu przekładnie daszkowe i kupił patent na sposób ich wytwarzania. Po powrocie do Francji rozpoczął produkcję ich stalowych odpowiedników. Kształt zębów stał się później podstawą znaku podwójnego szewronu, który do dzisiaj pozostaje symbolem marki.
Więcej o fabryce, jej właścicielach i późniejszych losach zakładów można przeczytać w naszym obszernym materiale Citroën odkrył tu słynne daszkowe koła zębate. Głowno, miejsce niezwykłe. Wiele lat później, w 2024 r. na zaproszenie portalu Francuskie.pl do Głowna przybył wnuk Citroëna, Henri J. Citroën. Wygłosił też odczyt na Politechnice Warszawskiej.
Głowno nie tylko dla miłośników motoryzacji
Wizyta przy skwerze nie musi być jedynym punktem wycieczki. Latem Głowno oferuje znacznie więcej niż historyczny przystanek dla miłośników francuskiej motoryzacji. Nad zalewem Mrożyczka, niedaleko centrum, znajduje się piaszczysta plaża miejska i kąpielisko. Według informacji miasta w sezonie jest ono nadzorowane przez służby sanitarne i strzeżone przez ratownika. Można również wybrać się na spacer wzdłuż wody, odpocząć wśród zieleni albo potraktować Głowno jako cel spokojnej, jednodniowej wyprawy a przy okazji poznać też Łowicz, Park Arkadia i odwiedzić pałac w Nieborowie.
Szlak André Citroëna za ponad 2,26 mln zł
To miejsce ma się jeszcze zmienić. Głowno otrzymało dofinansowanie na stworzenie Szlaku Tematycznego André Citroëna. Wartość planowanego projektu przekracza 2,263 mln zł, a blisko połowę mają stanowić fundusze unijne pozyskane za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego. Miasto zapowiada strefy historyczną, sensoryczną, rekreacyjną i przeznaczoną dla dzieci. Najbardziej charakterystycznym elementem ma być mierzące 2,5 m koło daszkowe, wprawiane w ruch siłą ludzkich rąk. Zaplanowano również tablice, hamaki, leżaki, ławki, urządzenia pokazujące prawa fizyki oraz duży industrialny napis „GŁOWNO – SKWER ANDRÉ CITROËNA”.
Już dzisiaj warto tu przyjechać, szczególnie latem. Skwer, jaz i tablica nie tworzą jeszcze rozbudowanej atrakcji turystycznej, lecz pozwalają stanąć w miejscu, w którym techniczna ciekawość młodego inżyniera spotkała się z polską myślą przemysłową. Szum wody robi zaś więcej dla wyobraźni niż najbardziej efektowna muzealna prezentacja.
A całą polską historię Citroëna poznasz z naszego artykułu tutaj.
Więcej zdjęć Głowna znajdziesz pod artykułem.
Galeria
Galeria dołączonych zdjęć
