70 Citroënów na wojskowej liście w Łodzi. Urzędnicy zapisali nawet miejsca postoju

To niezwykłe źródło wiedzy o łódzkiej motoryzacji ukazało się 15 grudnia 1934 roku w „Łódzkim Dzienniku Wojewódzkim”. Samo obwieszczenie Starosty Grodzkiego Łódzkiego nosi datę 3 grudnia i dotyczyło kolejności osób zobowiązanych do dostarczania samochodów oraz motocykli w 1935 roku. Lista powstała na podstawie rozporządzenia z 29 lipca 1930 roku dotyczącego obowiązku dostarczania środków przewozowych na rzecz wojska w czasie pokoju. Obwieszczenie określało kolejność osób i przedsiębiorstw, które mogły zostać wezwane do wykonania takiego świadczenia. Starosta wyjaśniał, że lista ma zapewnić równomierność powoływania pojazdów.

70 Citroënów wśród 911 samochodów

W części dotyczącej samochodów znalazło się łącznie 911 pozycji. Motocykle wymieniano dalej, począwszy od numeru 912. Redakcyjne podliczenie wpisów dotyczących Citroëna daje następujący wynik:

Citroëny stanowiły zatem około 7,7% samochodów ujętych w tym konkretnym wykazie.

Citroën dla lekarza, banku i wielkiej fabryki

Lista pokazuje szeroki przekrój użytkowników. Samochody osobowe należały do osób prywatnych, lekarzy, banków, wydawnictw oraz największych łódzkich przedsiębiorstw. Citroëna posiadał między innymi Bank Gospodarstwa Krajowego przy al. Kościuszki 63, inny egzemplarz został wpisany na Ubezpieczalnię Społeczną przy ul. Wólczańskiej 225. Osobowy Citroën widnieje również przy Towarzystwie Akcyjnym I.K. Poznańskiego z adresem przy ul. Ogrodowej 17. W wykazie znalazły się ponadto auta należące do Towarzystwa Akcyjnego K. Anstadta, Union Textil, firmy Karol Buhle oraz przedstawicieli łódzkich rodzin przemysłowych.

Szczególnie interesujący jest wpis dotyczący Wydawnictwa „Republika”. Przy ul. Piotrkowskiej 49 miały stacjonować dwa Citroëny: osobowy oraz półciężarowy. Pierwszy mógł służyć przedstawicielom redakcji lub zarządu, drugi był zapewne wykorzystywany do przewozu gazet i materiałów, choć sam dokument nie określa ich przeznaczenia.

Trzy samochody należały do polskiego przedstawicielstwa marki

Na liście trzykrotnie pojawia się Polskie Towarzystwo Samochodów Citroën z siedzibą przy ul. Czerniakowskiej 199 w Warszawie. Firma miała w Łodzi samochód osobowy stacjonujący przy ul. Moniuszki 8 oraz samochód półciężarowy i ciężarowy przy ul. Kilińskiego 83. To kolejny dowód na rozbudowaną działalność marki w przedwojennej Polsce, wcześniej na Francuskie.pl opisywaliśmy zarówno warszawską montownię Citroëna, jak i sieć przedwojennych salonów. Łódzki skład fabryczny działał przy ul. Piotrkowskiej 175, a kierował nim Edmund Tesche. Co ciekawe, w wykazie z 1934 roku pod adresem Piotrkowska 175 figuruje firma Leonowit, posiadająca osobowego Citroëna. Samochody francuskiej marki stały również przy wielu innych reprezentacyjnych adresach, w tym przy al. Kościuszki, ul. Piotrkowskiej, Ogrodowej, Pomorskiej, Wólczańskiej i Sienkiewicza.

Samochody Citroën wymienione w łódzkim wykazie z 1934 roku

Wykaz obejmuje 62 samochody osobowe, cztery półciężarowe oraz cztery ciężarowe. Podane miejsca postoju pochodzą bezpośrednio z obwieszczenia Starosty Grodzkiego Łódzkiego.

Źródło: „Łódzki Dziennik Wojewódzki”, nr 23 z 15 grudnia 1934 roku, poz. 275. Dokument podaje wyłącznie markę i kategorię samochodu – bez modelu, rocznika oraz numeru rejestracyjnego.

Źródła:

• „Łódzki Dziennik Wojewódzki”, nr 23 z 15 grudnia 1934 roku, poz. 275, s. 394–423
• Rozporządzenie z 29 lipca 1930 roku, Dz.U. 1930 nr 58 poz. 470