Jak zmieniła się motoryzacja przez ostatnie 90 lat? Kiedyś nie było sedanów i hatchbacków. Na ulicach królowały torpedy i karety, a samochody zamawiano nie według nazwy, ale według mocy. I aż ciężko uwierzyć, ale niektóre salony nie miały jeszcze telefonów, a reklamy miały na celu edukację oraz informowanie. Dzisiaj zajrzymy do roczników Kurjera Warszawskiego z 1928 roku. Co tam znajdziemy?
Przedwojenna reklama Citroëna
Kurjer Warszawy z roku 1928 w wydaniu wieczornym na pierwszej stronie zamieścił reklamę Citroena, w której możemy przeczytać, że samochody Citroën, typ B14, najnowsze modele 1928 rok już nadeszły. Możecie je kupić w Warszawie przy ulicy Wierzbowej 6, a telefon 9-86. Citroëna reklamował się również kilka dni później w numerze 10, z dnia 10 stycznia 19328 roku. Był to wtorek. W reklamie, zamieszczonej w połowie strony, mogliśmy przeczytać między innymi, że mamy zobaczyć najnowsze modele Citroëna o oznaczeniu B14. Pod adresem tym samym, czyli na Wierzbowej.
22. stycznia 1928 r. w Kurjerze Warszawskim także znalazła się podobna reklama modelu B14. Jednak nie była na stronie głównej, lecz na stronie 3., polecanej zresztą wtedy do dawania reklam, ponieważ zwykle po przeczytaniu strony pierwszej czytelnicy otwierali i czytali właśnie stronę trzy.
Z kolei na trzeciej stronie „Kierowcy” z dnia 7 marca 1931 roku znalazła się reklama mającego 4,25m rozstawu osi podwozia ciężarowego marki Citroën. Zachwalano w niej długie podwozie ciężarowe z 6-cylindrowym silnikiem o mocy 45 KM. Miało ono 7 poprzeczek wzmacniających, 4-satelitowy dyferencjał, 4 hamulce serwomechaniczne, hamulec ręczny i 7 kół z ogumieniem (2+4+1 zapas).
Kolejna reklama zachwalała wytworne samochody marki: doskonały w konstrukcji, wytworny w linji, przystępny w cenie i oszczędny w użyciu. Silnik 4-cyl o mocy 30 KM a 6-cyl o mocy 45 KM… to gazeta z 1929 roku.
Przedwojenna reklama Peugeot
Ogłoszenia dawał w Kurjerze Warszawskim również Peugeot. Ogromna reklama, zajmująca całą pierwszą stronę, pojawiła się 20. lutego 1928 roku. Czytać mogliśmy w niej między innymi, że:
„Peugeot, najstarsza fabryka francuskich samochodów osobowych i ciężarowych, podaje do wiadomości Szanownej Klijenteli, że Peugeot otworzył z dniem 1-szego lutego bardzo wielkie składy, posiadające wszelkie typy wozów od 5 KM do 80 KM oraz skład wszelkich części zapasowych. Peugeot jest to samochód dostępny dla każdego w Polsce, dzięki niskiej cenie, warunkom płatności i wytrzymałości na nasze drogi. Peugeot zwrócił powszechną uwagę na tegorocznym salonie samochodowym w Paryżu, w Londynie i Brukseli, posiadając największą gamę typów 4 cylindrowych, wypuścił na rok 1928 ostatni model 6 cylindrowy, bijąc ceną wszelkie amerykańskie typy samochodów. Peugeot znacznie obniżył ceny na rok 1928„.
W Kurjerze Warszawskim z dnia 25. lutego 1928 roku, na stronie czwartej, mogliśmy z reklamy nauczyć się zarządzania czasem i pieniędzmi. Pomysłodawca reklamy napisał tak:
„Czas to pieniądz. A przecież…. Nie posiadacie samochodu… Dlaczego? Bo jest drogi, kupno unieruchamia Wasz kapitał a utrzymanie jest za kosztowne. Ale Peugeot dostarcza Wam samochód ekonomiczny, praktyczny, niedrogi i na dogodnych warunkach płatności. Jego typ 5/12, 10/35, 12/40 – 6-cylindrowy z karoseriami torpedo, cabriolet, kareta 4-drzwiowa, taksówki, zaoszczędzą Wam wiele czasu pp. Doktorom, adwokatom, inżynierom, handlowcom etc. Szybkość! Ekonomia! Bezpieczeństwo! Wytrzymałość! Elegancja! Są niezaprzeczonymi zaletami samochody, który daje Wam Peugeot„.
10. marca 1925 roku w numerze numer 69 znalazła się duża reklama, zajmująca większą część pierwszej strony. Mogliśmy w niej przeczytać, że samochody Peugeot, w tym samochody luksusowe takie jak 5/12, 10/24, 15/45, 18/70 są stale na składzie po cenach konkurencyjnych.
Także i wtedy osoby trudniące się przewozami osobowymi mogły nabyć taksówki, nazywane wtedy samochodami „Taksometrami” były dostępne one z dwutygodniowym terminem dostawy. Peugeot poszedł krok dalej i oferował również samochody ciężarowe, omnibusy Peugeot i Mannesmann-Mulag. W salonie, zlokalizowanym przy ulicy Moniuszki 5, można było też nabyć rowery i motocykle. Firma oferowała także skład opon Fireston. Jeśli przez przypadek znaleźlibyście się w tych czasach i chcielibyście zadzwonić, służymy numerem telefonu: 203-99 oraz 305-31. Salon Peugeot jako jedyny posiadał dwa numery.
Z kolei w roku 1937 Peugeot reklamował oszczędny, niezawodny i komfortowy samochód za 7.385 zł. Salon znajdował się na Królewskiej 23 w Warszawie.
Przedwojenna reklama Renault
Nie zapominamy też o marce z rombem na masce. W Kurjerze Warszawskim w wydaniu wieczornym z dnia 3. stycznia 1928 roku znalazła się całostronnicowa reklama firmy Renault.
Przeczytać w niej można było między innymi, że Renault poleca na rok 1928 modele 4-cylindrowe 6/18 KM Torpedo i Karety w cenie od 1.000 do 1.250 dolarów loco Polska. Modele 10-35 KM Torpedo i Karety w cenie 1.500 do 1.700 dolarów loco Polska oraz poleca modele specjalne luksusowe 18/24 KM Torpedo, Karety itd. A także 40/140 KM.
Renault poleca również wszelkie wozy ciężarowe od 400 kilogramów do 10.000 kilogramów siły nośnej, autobusy, motory, rolnicze i przemysłowe, agregaty elektryczne o wszelkie sile i naciepleniu, traktory rolnicze gąsienicowe i na kołach. W reklamie znalazła się również informacja, że motory aeroplanowe nagrodzone są pierwszą nagrodą na konkursie wytrzymałości. Samochody i części zamienne stale na składzie w przedstawicielstwach Towarzystwa Esper, zlokalizowanych pod następującymi adresami:
- Warszawska, Marszałkowska 153, telefon 21-64
- Katowice, ulica 3 maja 5, telefon 5-85,
- Będzin, ulica Kołłątaja 24,
- Poznań, Fredy 12
- natomiast we Lwowie Renault oferowało towarzystwo „Pilot” zlokalizowane przy ulicy Zielonej 59.
To oczywiście zaledwie mała cząstka tego, co znalazło się w tamtejszych gazetach. Zachęcamy Was do samodzielnego odkrywania roczników gazet w Waszych miejscowościach. To fascynująca lektura, a można też przekonać się o tym, że i wtedy, i dzisiaj wiele spraw wygląda całkiem podobnie.
źródło: przedwojenne polskie gazety lub czasopisma ;-)
Galeria
Galeria dołączonych zdjęć
