Rzecznik Praw Obywatelskich wchodzi do sprawy ANPRS PL. Po naszej interwencji Biuro RPO potwierdza, że wykorzystywanie przez Krajową Administrację Skarbową danych z systemu automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych budzi wątpliwości co do zgodności ze standardami ochrony prawa do prywatności i ochrony danych osobowych.
Do sprawy ANPRS PL formalnie wchodzi Rzecznik Praw Obywatelskich. Biuro RPO odpowiedziało naszej redakcji, że kwestia wykorzystywania przez Krajową Administrację Skarbową danych z systemu ANPRS budzi wątpliwości Rzecznika co do zgodności ze standardami ochrony prawa do prywatności oraz ochrony danych osobowych. Rzecznik zwraca szczególną uwagę na proporcjonalność masowego i zautomatyzowanego przetwarzania danych w połączeniu z zakresem kontrolowanych w tym trybie nieprawidłowości podatkowych.
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich poinformowało, że Rzecznik pismem z 18 sierpnia zwrócił się do Marcina Łobody, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, z prośbą o przedstawienie stanowiska w sprawie. Pytania RPO mają dotyczyć m.in. podstawy prawnej, rodzajów postępowań, kategorii danych, sposobu oraz okresu przetwarzania danych przez KAS. To jest obszar, o który pytaliśmy Ministerstwo Finansów i organy KAS, o którym nie chciały nic powiedzieć.
Od wielu tygodni pytamy, czy ANPRS PL rejestruje wszystkie pojazdy znajdujące się w zasięgu urządzeń, czy przechowuje zdjęcia pojazdów lub tablic rejestracyjnych, czy na zdjęciach mogą być widoczne twarze kierowców lub pasażerów, jak długo dane są przechowywane i czy dane samochodów niepowiązanych z żadną sprawą są automatycznie usuwane.
Zamiast odpowiedzi słyszymy: dokumentacja wewnętrzna, techniczno-organizacyjna, metody działania KAS, brak podstaw do udzielenia informacji. Teraz o te same kluczowe kwestie pyta Rzecznik Praw Obywatelskich.
Masowe przetwarzanie oraz inwigilacja kierowców
RRzecznik wskazuje na wątpliwości związane z masowym i zautomatyzowanym przetwarzaniem danych w połączeniu z zakresem kontrolowanych nieprawidłowości podatkowych, w tym związanych z poprawnością deklaracji dotyczących odliczenia VAT. Przełóżmy to z języka urzędowego na język kierowcy: jeżeli państwo tworzy system, który automatycznie rozpoznaje tablice rejestracyjne, może gromadzić dane o przejazdach pojazdów, a następnie te dane mogą być wykorzystywane przy sprawdzaniu, czy przedsiębiorca prawidłowo rozliczył samochód w VAT, to pojawia się fundamentalne pytanie: czy skala nadzoru nie jest nieproporcjonalna do celu?
RPO powinien pójść dalej
Dobrze, że Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił się do Szefa KAS, bo to ważny krok. Ale po dotychczasowych odpowiedziach Ministerstwa Finansów i KAS widać wyraźnie, że sama korespondencja może nie wystarczyć. KAS odmawia odpowiedzi na pytania dziennikarzy, fałszywie powołując się na technikę, dokumentację wewnętrzną oraz metody działania. Ministerstwo Finansów mówi, że ujawnienie zakresu rejestrowanych danych i okresów przechowywania mogłoby osłabić skuteczność KAS co jest zwyczajnym kłamstwem – nazwijmy to wprost. Urzędy skarbowe potwierdzają wykorzystanie danych w sprawach VAT. UODO wskazuje na prywatność. Na szczęście teraz RPO dostrzega wątpliwości konstytucyjne i pyta Szefa KAS.
Czytaj także: afera ANPRS na Francuskie.pl
Sprawę ANPRS PL opisujemy od samego początku. W kolejnych materiałach pokazywaliśmy, jak system rozpoznawania tablic rejestracyjnych, przedstawiany jako narzędzie do walki z poważnymi oszustwami, zaczął pojawiać się w kontekście kontroli podatników i dostępu urzędów skarbowych do danych o przejazdach kierowców.
- Afera z używaniem kamer nadzoru ruchu przez skarbówkę. Skandaliczna odpowiedź Ministerstwa Finansów
- Fiskus ma system rozpoznający tablice rejestracyjne: zapytaliśmy, czy używa go do spraw VAT
- KAS potwierdza: pracownicy urzędów skarbowych mają dostęp do systemu ANPRS
- Skarbówka o ANPRS: system kamer „nie wpływa na prawa obywateli”. Ale urząd użył go już w 17 sprawach
- UODO ostrzegało przed KAS! ANPRS, tablice rejestracyjne i test prywatności
- System inwigilacji kierowców działa od 2017 roku: KAS oficjalnie potwierdza, że ma nasze zdjęcia
Źródło: odpowiedź Biura Rzecznika Praw Obywatelskich dla Francuskie.pl; wcześniejsza korespondencja redakcji z Ministerstwem Finansów, Krajową Administracją Skarbową, UODO i urzędami skarbowymi.
