Citroën Type 29 i Type 45 – ciężarówki i autobusy z 1933 roku

Citroën miał dziewięć podwozi i ponad 100 nadwozi

Producent informował w 1933 roku o dziewięciu typach podwozi wyposażonych w tak zwany moteur flottant (czyli nie przenoszący wibracji na nadwozie) oraz ponad 100 rodzajach zabudowy. Samochody miały odpowiadać na potrzeby handlu, przemysłu, rolnictwa i robót publicznych. Oferta obejmowała lekkie pojazdy użytkowe o ładowności 500, 800 i 1200 kg oraz ciężarówki mogące przewozić 3200 albo 4500 kg. Na podwoziach Citroëna powstawały również autobusy i autokary zabierające od ośmiu do 40 pasażerów. W ówczesnej terminologii rozróżniano jednak autokary przeznaczone głównie do połączeń międzymiastowych i wycieczek oraz autobusy obsługujące regularne linie miejskie. Citroën oferował pojazdy obu rodzajów.Firma produkowała autokary i autobusy luksusowe, komfortowe, a zarazem ekonomiczne. Z dzisiejszej perspektywy ich kabiny wydają się proste, jednak w latach 30. zamknięte nadwozie, wygodne siedzenia, ochrona przed pogodą i ograniczenie wibracji stanowiły poważne argumenty dla nabywców i … pasażerów.

Type 29 (widoczny na ilustracji tytułowej) wszedł do sprzedaży w 1933 roku jako następca pojazdów użytkowych wywodzących się z Citroëna C6. Produkowano go jedynie do 1934 roku, kiedy jego miejsce zajął Type 32. Samochód korzystał z sześciocylindrowego silnika benzynowego o pojemności 2650 cm³. Jednostka rozwijała 53 KM i wywodziła się z wprost z mechaniki samochodów osobowych Citroëna. Type 29 oferowano z trzema rodzajami podwozia: standardowym, wydłużonym oraz obniżonym. Niskie podwozie było szczególnie przydatne przy budowie autobusu, ponieważ ułatwiało wsiadanie i pozwalało obniżyć środek ciężkości.

Liczba w nazwie była związana z ładownością wynoszącą około 2,9 tony. Dopuszczalna masa całkowita podstawowego samochodu sięgała około 4,9 tony. Reklamowany autobus Type 29 otrzymał 23 miejsca i nadwozie określone jako „tout acier”, czyli całkowicie stalowe. Citroën miał już doświadczenie z technologią stalowych nadwozi samochodów osobowych – André Citroën sprowadził z USA rozwiązania pozwalające tłoczyć i spawać duże elementy karoserii, dzięki czemu marka mogła produkować pojazdy w sposób bardziej powtarzalny. Autokar widoczny na zdjęciu ma długą maskę, oddzielną kabinę kierowcy i wysoką część pasażerską. Na dachu umieszczono bagażnik, ponieważ duże walizki przewożono na zewnątrz. Do ich załadunku służyła drabinka znajdująca się z tyłu nadwozia.

Szerokie boczne okna miały zapewniać pasażerom światło i widok na drogę. Wysoko umieszczona kabina oraz masywne błotniki przypominały, że pod eleganckim nadwoziem nadal znajdowało się ciężarowe podwozie ramowe.

Type 29 powstał w 12.531 egzemplarzach

Pomimo bardzo krótkiej kariery Citroën wyprodukował aż 12.531 pojazdów Type 29. Liczba obejmuje różne warianty ciężarowe i autobusowe. Model szybko ustąpił miejsca Type 32, który zachował podobną stylistykę, lecz otrzymał większy czterocylindrowy silnik i podwyższoną ładowność. Użytkowe przeznaczenie sprawiło, że bardzo niewiele Type 29 przetrwało do naszych czasów. Takie samochody pracowały do zużycia, a ich nadwozia często przerabiano, naprawiano albo przekładano na inne podwozia.

Citroën Type 45 – prawdziwa ciężarówka

To co widzicie wyżej, to Citroën Type 45 na długim podwoziu, wyposażony w cysternę mieszczącą 5000 litrów benzyny. Type 45 zadebiutował w 1933 roku i był znacznie mocniejszą  konstrukcją od Type 29. Otrzymał silnik zaprojektowany specjalnie z myślą o ciężkim pojeździe użytkowym, zamiast jednostki przejętej z samochodu osobowego. Sześciocylindrowy benzynowy motor miał pojemność 4580 cm³ i rozwijał 73 KM. Samochód mógł przewozić do 4,5 tony, a jego dopuszczalna masa całkowita sięgała około 7,6 tony.

Napęd przekazywała ręczna, czterobiegowa skrzynia. Konstrukcja opierała się na solidnej ramie, sztywnych osiach i resorach piórowych, które miały wytrzymywać wieloletnią pracę pod dużym obciążeniem.

Zabudowę umieszczono na wydłużonym podwoziu Type 45. Zbiornik został podzielony na kilka komór zamykanych oddzielnymi pokrywami. Takie rozwiązanie ograniczało przemieszczanie się dużej masy cieczy i umożliwiało przewożenie różnych partii paliwa. Za tylną osią można dostrzec elementy instalacji służącej do opróżniania cysterny. Długa rama, podwójne tylne koła i niewielka kabina kierowcy pokazują, że najważniejsza była maksymalna przestrzeń przeznaczona na ładunek.

Type 45 został z Citroënem przez dwie dekady

W przeciwieństwie do krótkowiecznego Type 29, większy Type 45 okazał się konstrukcją wyjątkowo trwałą. Pozostał w produkcji do 1953 roku, przechodząc kolejne modernizacje. Na jego podwoziu powstawały ciężarówki skrzyniowe, furgony, wywrotki, cysterny, wozy strażackie, lawety, ciągniki siodłowe i autobusy. W późniejszych latach oferowano również silniki wysokoprężne oraz wersje dostosowane do paliw zastępczych. Łączna produkcja wyniosła 72.423 egzemplarze. Type 45 należał więc do najważniejszych ciężkich pojazdów Citroëna w okresie przedwojennym i pierwszych latach powojennej odbudowy. Jego następcą został Type 55. Citroën stopniowo rozwijał swoją ofertę ciężarową, zanim działalność w tej części rynku została połączona z Berlietem.

Type 45 pojechał z Warszawy do Monte Carlo

Na początku 1934 roku autobus Citroën Type 45 otrzymał niezwykłe zadanie promocyjne. Wystartował z Warszawy w Rajdzie Monte Carlo. Za kierownicą usiadł François Lecot, znany francuski kierowca długodystansowy. Trasa prowadziła przez Kraków, Pragę, Frankfurt, Strasburg, Lyon i Awinion. Do pokonania było 2495 km. Autobus przewoził pasażerów, wśród których znajdowali się uczestnicy wcześniejszej wyprawy Citroëna przez Azję. Dla komfortu pojazd otrzymał ogrzewanie, elektrycznie podgrzewane szyby, miejsca do spania, schowki i wyposażenie przygotowane na zimową podróż. Type 45 dotarł do Monte Carlo i zdobył nagrodę specjalną za rozwiązania zastosowane w wyposażeniu. Była to typowa dla André Citroëna demonstracja: zamiast zwykłego katalogu marka wysłała nowy autobus w trudną podróż przez Europę, bo pamiętajmy, że drogi były wtedy zupełnie inne.

Źródła: archiwalna reklama z „La Vie Automobile” z 25 grudnia 1933 roku

Galeria

Galeria dołączonych zdjęć